دکتر سعید نوری نشاط
1397-09-23

دکتر سعید نوری نشاط

 

سعید نوری نشاط سخنرانی خود را با موضوع؛ نقش نهادهای محلی در گسترش کار و کسب های صنایع دستی در فرآیند گسترش بومگردی اجتماع محور در روستاها چنین آغاز کرد:

هر جا که سخن از بومگردی می‏رود، منظور فعالیت بومگردی است که به صورت اجتماع محور در روستا سازمان یافته است. با این تعریف بومگردی نمی‏تواند به این معنی باشد که یک فرد خارج از روستا، منزل قدیمی را در روستا تبدیل به یک اقامتگاه بومگردی کرده باشد (هر چند که برای این کار هم از اداره گردشگری و میراث فرهنگی مجوز گرفته باشد) یا حتی یکی از اهالی روستا بدون ارتباط با سایرین و با تکیه بر توان فردی خود، یک اقامتگاهی را در روستا راه اندازی کرده باشد بلکه منظور یک فعالیت اجتماعی توسط گروهی از اهالی روستا برای احیای بوم خود (معماری سنتی در روستا) با هدف راه اندازی یک کسب و کار و کسب درآمد است.

 او تأکید کرد که در این نگاه، یک فعالیت گروهی در روستا شکل گرفته است که در آن بومگردی با هدف جذب گردشگر به روستا برای زیستن در یک فضای سنتی و روستایی به منظور درک بهتر مؤلفه‏های مختلف زندگی روستایی فارغ از تمام پیچیدگی‏های زندگی مدرن شهری است. حتی در یک مقیاس بزرگتر، بوم فقط همان کلبه روستایی بازسازی شده نیست بلکه نه تنها همه محیط طبیعی است که روستا در آن واقع شده است، بلکه همه آداب و رسوم روستایی است. وقتی که با این نگاه به روستا و بومگردی نگریسته می‏شود، آنگاه صنایع دستی روستایی به عنوان بخش لاینفک زندگی روستایی معنادار می‏شود. در این حالت دیگر نمی‏توان صحبت از هنری نمود که از خارج از روستا به آن وارد شده باشد بلکه منظور همان صنایع دستی است که در گذشته (یا حتی در زمان حال) در روستا از آن استفاده شده یا می‎شود. در این حالت، ورود یک گردشگر به روستا برای اقامت در یک کلبه بومگردی به منظور شناخت زندگی روستایی و محیط طبیعی آن صورت می‏گیرد و گردشگر ممکن است که در جریان اقامت خود، با صنایع دستی روستایی نیز آشنا شده و حتی از آن خریداری کند. اینک اگر قرار باشد که به صنایع دستی روستایی به عنوان یکی از اجزای بومگردی روستایی بنگریم باید ملاحظاتی را در نظر داشته باشیم: اگر قرار باشد که این صنایع دستی به شیوه‏ای تولید شوند که ریشه‏های خود را از دست دهد، در آن صورت دیگر نمی‎تواند بخشی از یک فعالیت بومگردی واقعی به حساب آید. در عین حال که حتی تولید انبوه صنایع دستی نباید به ناپایداری منابع طبیعی منطقه‏ای که روستا در آن واقع شده باشد بیانجامد.

نوری نشاط گفت: که مهم‏ترین نقش نهادهای روستایی (از گروه محلی یا تعاونی که درگیر فعالیت بومگردی شده است، تا شورای روستا یا دهیار) این است که بوم خود را حفظ کنند و در این صورت لازم است که صنایع دستی به عنوان یک کار و کسب روستایی ریشه‏های خود را حفظ کند و ارتباط خود را با بوم از دست ندهد. در واقع اگر سوزن دوزی یا تولید عروسک‎های محلی یا تولید پارچه در گذشته در روستا انجام می‏شده است اینک نیز به عنوان یک کار و کسب می‏تواند صورت گیرد با این ملاحظه که تبدیل به یک فعالیتی نشود که بتدریج عناصر محلی خود را از دست دهد.